Афіцыйны сайт
Адрас райвыканкама:
231940, г.п. Зэльва,
вул. 17 Верасня, 29
Электронная пошта:
z-yprd@mail.grodno.by
Тэлефон: 8-(015-64) -24135
Факс: 8-(015-64)-23024

5 чэрвеня 2019

Варыятыўнасць меню і патанненне порцый. Як на Зэльвеншчыне аптымізуюць сістэму школьнага харчавання

 Максімальна выкарыстоўваць існуючыя магчымасці, у тым ліку прыцягненне спонсарскай дапамогі, для памяншэння кошту школьнага харчавання, але пры гэтым захоўваць разнастайнасць рацыёну.

Так на Зэльвеншчыне аптымізуюць сістэму арганізацыі школьнага харчавання. Пытанне разгледжана на выязным пасяджэнні райвыканкама. - Харчаванне дзяцей - вельмі адказная справа, - адзначыў, адкрываючы пасяджэнне, старшыня райвыканкама Дзяніс Альшэўскі. - Таму пачынаючы з закупкі прадуктаў харчавання і заканчваючы падачай страў павінен быць наладжаны пільны кантроль. Наша задача сёння - абагульніць заўвагі, якія выяўляюцца ў арганізацыі гэтай работы, і знайсці шляхі вырашэння праблем, каб быў рэальны эфект як для дзяцей, так і для бацькоў. Праграма выязнога пасяджэння была пабудавана так, каб удзельнікі пазнаёміліся з працэсам арганізацыі харчавання ва ўстановах адукацыі, а таксама з яго асаблівасцямі ў залежнасці ад тыпу ўстановы адукацыі і колькасці навучэнцаў. Спачатку ўдзельнікі пасяджэння азнаёміліся з вопытам работы адміністрацыі СШ №2 г.п. Зэльва па арганізацыі харчавання навучэнцаў. Як распавёў дырэктар установы Віктар Данілюк, у сталовай СШ №2 харчуецца 461 дзіця (272 навучэнцаў СШ №2 і 189 гімназістаў), гэта стопрацэнтны ахоп. Кошт аднаразовага харчавання вагаецца ў межах 25-30 рублёў у месяц. У меню заўсёды прысутнічаюць мясныя стравы, агароднінныя салаты, малочныя і кісламалочныя прадукты. Кантроль якасці харчавання штодня ажыццяўляе бракеражная камісія. Для забеспячэння пастаяннага кантролю за працай сталовай і харчаблока, арганізацыяй дзяжурства па сталовай, прыёмам ежы дзецьмі, выяўлення і спынення розных парушэнняў ўсталяваная сістэма відэаназірання. Яна дазваляе ў рэжыме рэальнага часу бачыць усе працэсы, якія адбываюцца ў харчаблоку, у памяшканні сталовай і ў запаснога выхаду, куды падвозяць прадукты. Аднак, як высветлілася ў ходзе абмеркавання, аналіз запісаў праводзіцца не ў поўнай меры - адсутнічае часопіс уліку зарэгістраваных заўваг.

         Значыць, сістэма відэаназірання не працуе ў вас так, як мае быць! - падкрэсліў Дзяніс Альшэўскі. - Калі не будзе штодзённага кантролю, калі людзям не будуць паказваць на іх недапрацоўкі і карэктаваць у залежнасці ад гэтага заработную плату, эфект будзе нулявы. Што тычыцца аплаты працы, Дзяніс Альшэўскі пацікавіўся, як вырашаецца праблема павышэння заробку кухароў. Пытанне надзённае - у раёне змяняльнасць кухоннага персаналу складае каля 40% з-за таго, што ўзровень заработнай платы застаецца на ўзроўні "мінімалкі". Больш за тое, для гэтага прыходзіцца даплочваць. Начальнік аддзела адукацыі Наталля Булак праінфармавала, што ўжо цяпер вядзецца распрацоўка новых калектыўных дамоў, якія будуць уведзены з 1 верасня. Новая рэдакцыя прадугледжвае з'яўленне нормы аб фінансавым стымуляванні кухараў за кошт сродкаў прэміяльнага фонду за якасна выкананыя абавязкі. Сярод іншых навін сістэмы арганізацыі харчавання ў школе - планаванае пашырэнне зоны раздачы і абсталяванне канвеера, набыццё сталовага інвентару і інш. На гэтыя мэты у 2019 годзе плануецца выдаткаваць каля 8 тысяч рублёў. Акрамя таго, адміністрацыяй разглядаецца пытанне ўвядзення ва ўстанове адукацыі варыятыўнага меню і заказу страў па меню заўтрашняга дня. Але гэтыя навіны могуць прывесці да падаражэння кошту харчавання. Тут і ляжыць плоскасць праблемы патаннення харчавання. Дзяніс Альшэўскі даручыў вывучыць, як можна за кошт прыцягнення спонсарскай дапамогі патанніць кошт порцыі альбо закласці ў яе прадукты лепшай якасці. Другім пунктам наведвання стала санаторная школа. Тут аздараўляюцца дзеці з саматычнымі захворваннямі з усіх раёнаў Гродзенскай вобласці. І, натуральна, адна з умоў аздараўлення - рацыянальнае харчаванне. Тут яно арганізавана па пяціразоваму рэжыму. Меню складаецца з дапамогай праграмнага забеспячэння - у 2018 годзе санаторная школа набыла комплекс у спецыялізаванай фірмы, і зараз не ведае праблем з выкананнем натуральных і грашовых нормаў, выкананнем у стравах суадносін БЖУ. Дарэчы, харчаванне ў установе адукацыі - аптымальнае па хімічным складзе і спосабе падрыхтоўкі. А дапамагае арганізаваць яго сучаснае абсталяванне, у першую чаргу параканвектамат. У школе практыкуюць і фітатэрапію - у перыяд правядзення медыкаментознай прафілактыкі школьнікі курсамі атрымліваюць адвары з травяных збораў. Па словах дырэктара школы Жанны Сліж, рабіць таннейшым кошт харчавання ва ўстанове спрабуюць шляхам самастойнага вырошчвання гародніны. Аднак, каб уключыць у меню тую ж бульбу ўласнай вытворчасці, яе трэба ацаніць, часцяком па рынкавым тарыфе. Так што па факце эканомія з'яўляецца ўмоўнай, адзначыў Дзяніс Альшэўскі. Дзейсны інструмент - спонсарская дапамога. Над гэтым і трэба папрацаваць. У Бародзіцкім д/с-БШ гарачым харчаваннем таксама ахоплены ўсе выхаванцы. Гэта 65 дзяцей. Прычым 6 дзяцей вызваленыя ад аплаты харчавання на 30% (дзеці з прыёмных сем'яў і сем'яў, у якіх выхоўваецца двое дзяцей, у тым ліку дашкольнік), 18 дзяцей - на 50% (з катэгорыі шматдзетных сем'яў). Кожны год у установе складаецца план развіцця і вядзецца папаўненне матэрыяльна-тэхнічнай базы. Пры падрыхтоўцы да мінулага навучальнага года выдаткавана 1994 рубля. Прывіваючы дзецям культуру харчавання, у садзе арганізавалі першасную сервіроўкі стала выхаванцамі, ствараецца прадметна-развіваючае асяроддзе - ёсць кухня, крама і да т.п. Дзеці прымаюць удзел у вырошчванні саджанцаў і пасадцы агарода. Не менш прадуктыўна арганізаваны працэс навучання культуры харчавання ў Князеўскай СШ. Ва ўстанове адукацыі дзейнічае два праекты: інфармацыйна-адукацыйны «Школа - тэрыторыя здароўя» (каардынатар А.С.Раўко) і гастранамічны «Па душы нам Жыць у вёсцы» (каардынатар О.Н.Наруш). - Недастаткова забяспечыць дзіцяці неабходным наборам прадуктаў, правільна іх апрацаваць і смачна прыгатаваць. Важна яшчэ стварыць такія ўмовы і выхаваць такія звычкі, якія спрыялі б лепшаму засваенню ежы і выключалі магчымасць узнікнення захворванняў, - упэўнена дырэктар Князевской СШ Валянціна Семяняка. Што тычыцца ўласна харчавання ў школе, то ўстанова адукацыі таксама вырошчвае гародніну сваімі сіламі. У мінулым годзе, паводле інфармацыі дырэктара школы Валянціны Семяняка, нарыхтавана 2,5 тоны агародніны на суму каля 600 рублёў. У рамках пасяджэння выканкама ўдзельнікам акрамя іншага была прадстаўлена выстава адзення для дзяжурных па сталовай навучэнцаў. Адкрываючы пленарнае пасяджэнне, Дзяніс Альшэўскі ў чарговы раз падкрэсліў важнасць разгляданага пытання і неабходнасць сістэмнай работы ў гэтым напрамку. У апошнія гады ў раёне зроблена нямала - адрамантаваны практычна ўсе харчаблокі, залы прыёму ежы, абноўлена абсталяванне, прыняты меры па кантролі за арганізацыяй харчавання. Разам з тым застаецца шэраг праблемных пытанняў. На думку Дзяніса Аляксандравіча, ва ўстановах адукацыі павінна працаваць адзіная сістэма фарміравання меню і цэнаўтварэння (прычым важна шукаць рэзервы патаннення харчавання), кантролю за працай адказных спецыялістаў. Лета - ідэальны перыяд для карэкціроўкі дзеянняў. Больш дэталёва аб арганізацыі харчавання ва ўстановах адукацыі Зэльвенскага раёна распавяла начальнік аддзела адукацыі Наталля Булак.

Адзначалася, што ў адпаведнасці з Комплекснай праграмай па забеспячэнню належных умоў для адукацыйнага і выхаваўчага працэсаў аддзела адукацыі райвыканкама на 2016 - 2020 гады, зацверджанай старшынёй райвыканкама 18 студзеня 2016, Планам мерапрыемстваў па мадэрнізацыі харчаблокаў устаноў агульнай сярэдняй адукацыі Зэльвенскага раёна на 2018 - 2020 гады, зацверджаным рашэннем райвыканкама 1 снежня 2017 г., прымаюцца меры па ўмацаванні матэрыяльна-тэхнічнай базы аб'ектаў грамадскага харчавання ўстаноў адукацыі. Ўсе ўстановы адукацыі абсталяваны харчаблокамі, абедзеннымі заламі. Харчаванне арганізавана ў адпаведнасці з зацверджаным графікам. Маецца неабходнае абсталяванне, мэбля, посуд. З 2016 года па цяперашні час праведзены бягучыя рамонты цэхаў харчаблокаў ва ўсіх установах адукацыі. Затрачана 35,7 тысячы рублёў бюджэтных сродкаў, прыцягнута 18,3 тысячы рублёў пазабюджэтных і спонсарскіх сродкаў. Праведзена замена 40 адзінак састарэлага тэхналагічнага абсталявання. Паэтапна праводзіцца абнаўленне кухоннага і сталовага посуду, дапаможнага абсталявання, спецадзення. Разам з тым патрабуюцца рамонты на харчблоках дашкольнага цэнтра развіцця дзіцяці № 1 г.п. Зэльва, Галынкаўскай СШ, дзіцячага сада в. Вострава. Неабходна далейшая замена тэхналагічнага і дапаможнага абсталявання з вялікім тэрмінам эксплуатацыі. Працэнт абсталявання, які патрабуе замены, ва ўстановах адукацыі раёна складае 43%. Аддзелам адукацыі распрацаваны графік паэтапнай замены тэхналагічнага абсталявання на 5 гадоў, да 2022 года. Існуе і праблема кадравага забеспячэння. Некаторыя спецыялісты валодаюць недастатковым узроўнем прафесійных кампетэнцый, што цягне за сабой парушэнні ў арганізацыі харчавання. Вынікі маніторынгаў сведчаць аб тым, што 80% парушэнняў на аб'ектах грамадскага харчавання ўстаноў адукацыі ставяцца да парушэнняў, звязаных з невыкананнем санітарна-эпідэміялагічнага рэжыму, і носяць бягучы характар: няякасная ўборка памяшканняў, мыццё кухоннага інвентару. Такім чынам, пытанні арганізацыі харчавання ва ўстановах адукацыі Зэльвенскага раёна патрабуюць дадатковых арганізацыйна-практычных мер. Па выніках разгляду пытання аддзелу адукацыі даручана забяспечыць сістэмнае навучанне спецыялістаў ў галіне арганізацыі харчавання і правядзення закупак; пастаянна шукаць дадатковыя крыніцы фінансавання, прыцягнення грашовых сродкаў для ўмацавання матэрыяльна-тэхнічнай базы харчаблокаў і змяншэння кошту харчавання; удасканаліць з 1 верасня ва ўсіх установах адукацыі сістэму кантролю за працай харчблокаў праз выкарыстанне сістэмы відэаназірання і інш.

Усё гэта павінна даць станоўчы эфект у рабоце па арганізацыі харчавання школьнікаў.